Internetconsultatie: Wetsvoorstel doorstroomtoetsen primair onderwijs

Op 22 februari 2020 is een internetconsultatie gestart over een concept-wetsvoorstel over doorstroomtoetsen in het basisonderwijs. Het wetsvoorstel is bedoeld om leerlingen bij de overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs zoveel mogelijk gelijke kansen te bieden. Daarnaast heeft het wetsvoorstel tot doel om een heldere inrichting van het stelsel van toetsen in het primair onderwijs te creëren. De einddatum van de internetconsultatie is 22 maart 2020.

Na de internetconsultatie volgt een definitief wetsvoorstel en de behandeling door de Tweede en Eerste Kamer. Het wetsvoorstel kan op zijn vroegst ingaan in het schooljaar 2022/2023.

Knelpunten bij de overgang van het primair naar het voortgezet onderwijs

In de huidige situatie is de invloed van het opleidingsniveau van ouders op het schooladvies en instroomniveau van leerlingen nog te groot. Het concept-wetvoorstel benoemt zeven knelpunten die tot kansenongelijkheid kunnen leiden. Enkele daarvan zijn:

  • leerlingen met een bijgesteld schooladvies kunnen zich pas later aanmelden voor de vo-school van hun keuze. Door latere aanmelding is de kans op een plek op het niveau van het aangepaste advies kleiner.
  • er zit relatief veel tijd tussen het bekendmaken van het schooladvies en het afnemen van de eindtoets. In die periode kunnen ouders die niet tevreden zijn met het schooladvies toetstrainingen inkopen. Het zijn vooral hoogopgeleide, meer vermogende ouders die deze training kunnen betalen, waardoor het kansenongelijkheid in de hand werkt.
  • vooral de hoogopgeleide en mondige ouders gaan het gesprek aan met de school als zij ontevreden zijn met het schooladvies. Voor minder mondige ouders kan het onduidelijk zijn welke procedure de school volgt bij het opstellen van het schooladvies en welke klachtenprocedure zij kunnen volgen.

Aanpak van knelpunten en verbetering van kansengelijkheid

De regering stelt vier oplossingen voor om de knelpunten aan te pakken en de kansengelijkheid te verbeteren:

Eindtoets wordt doorstroomtoets die wordt afgenomen tussen 1 en 15 februari

Nu ligt er te veel nadruk op de eindtoets en de overgang van de basisschool naar de middelbare school als bepalende momenten ​voor de schoolloopbaan van kinderen. Daarom wordt voorgesteld om de naam van de eindtoets te veranderen in doorstroomtoets. De toets is één van de onderdelen die bijdragen aan de doorstroom van het po naar het vo. De doorstroomtoets wordt afgenomen in de periode van 1 tot 15 februari, direct na het schooladvies in januari.

Eén vast aanmeldmoment voor de middelbare school op 1 april

Er komt één vast aanmeldmoment voor de middelbare school: 1 april. Alle leerlingen melden zich dan gelijktijdig aan. Hierdoor maken alle leerlingen even veel kans op een plek op de school van hun voorkeur en op het voor hen best passende niveau.

Eén landelijke periode waarin het schooladvies wordt vastgesteld: januari

Er komt één landelijke periode waarin het schooladvies wordt vastgesteld: tussen 1 januari en 1 februari. Deze periode is zo laat als mogelijk en zo vroeg als nodig. Door de periode zo laat mogelijk in te plannen, kunnen leerlingen zo lang mogelijk in groep 8 groei doormaken en deze aan hun leerkrachten laten zien. Daarnaast gaat de periode direct vooraf aan het afnemen van de doorstroomtoets. Dat verkleint de kans dat in de tussenliggende periode met name hoogopgeleide, vermogende ouders toetstrainingen inkopen.

Procedure rondom opstellen schooladvies verplicht in schoolgids opnemen

Scholen moeten de procedure rondom het opstellen van het schooladvies inzichtelijk maken, door de procedure op te nemen in de schoolgids. De regering schrijft niet voor hoe de school het schooladvies moet opstellen. Wel moet de school inzichtelijk maken welke factoren zij meeneemt bij het opstellen van het advies en op welke momenten leerlingen en ouders worden betrokken.

Inrichting van het stelsel van toetsen

Marktpartijen bieden inmiddels kwalitatief goede toetsen aan, waardoor de overheid kan stoppen met het aanbieden van een eindtoets. Vanaf schooljaar 2022/2023 biedt het College voor Toetsen en Examens (CvTE) niet langer een eindtoets aan. Het CvTE gaat in plaats daarvan de kwaliteit van de toetsen bewaken. Stichting Cito heeft dan geen wettelijke taak meer om de Centrale Eindtoets van het CvTE te ontwikkelen en wordt een onafhankelijk expertisecentrum.

Klachten over het schooladvies

Ouders die het niet eens zijn met het schooladvies kunnen hierover in gesprek gaan met de leerkracht of directeur van de basisschool. Zijn zij niet tevreden over de uitkomst van de gesprekken dan kunnen zij een klacht indienen bij de klachtencommissie van de school. Welke klachtencommissie dat is staat in de schoolgids of op de website van de school. Veel scholen zijn aangesloten bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) van Onderwijsgeschillen. U leest hierover meer op de themapagina Het schooladvies.

Meer informatie over de internetconsultatie