Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC)
Introductie
Op school kunnen problemen ontstaan tussen:
- ouders/verzorgers en de school;
- leerlingen en de school;
- personeelsleden onderling.
Komen betrokkenen er samen niet uit, dan kunnen zij een klacht indienen bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC).
Behandeling van een klacht door de Commissie
De Commissie onderzoekt de klacht en geeft een onafhankelijk advies. Klachten kunnen bijvoorbeeld gaan over begeleiding, pesten, schorsing of bevordering.
Een klacht kan alleen worden ingediend als de school is aangesloten bij de LKC. Dit staat vermeld in de schoolgids, op de website van de school of op de website van het schoolbestuur.
Behandeltermijn
Na ontvangst van een klacht wordt eerst beoordeeld of deze duidelijk genoeg is. Zo nodig krijgt u extra tijd om informatie aan te leveren. Vervolgens wordt bekeken of de klacht kan worden opgelost via klachtbehandeling door het schoolbestuur of mediation.
Bij klachtbehandeling door het schoolbestuur krijgt deze vier weken de tijd om de klacht te behandelen en mogelijk op te lossen. Bij mediation is de duur afhankelijk van het aantal bijeenkomsten.
Lukt het niet om op deze manier de klacht af te handelen, dan behandelt de Commissie de zaak zelf, inclusief zitting en advies. De Commissie vraagt verweer op, houdt een zitting en geeft advies. De behandeling door de Commissie duurt drie tot vier maanden. Bij spoed, zoals bij schooladvies of bevordering, kunnen de termijnen worden verkort tot één à twee maanden.
Goed om te weten:
Per zaak mogen maximaal 100 pagina’s aan bijlagen worden toegevoegd, om onnodige vertraging te voorkomen.
Wilt u zeker weten dat alles goed is verwoord? Laat dan iemand meelezen of schakel juridische hulp in, zoals een advocaat of rechtshulpverlener.
Stap voor stap
Hieronder vindt u een uitgebreide toelichting op de klachtenprocedure, wat u kunt verwachten en waar u rekening mee moet houden.
Stap voor stap:
Een klacht indienen bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC)
Een klacht indienen bij de LKC betekent dat u een oordeel vraagt van de Commissie. Klachtbehandeling door het schoolbestuur en mediation zijn ook opties die de LKC met u bespreekt. Lees de onderstaande stappen goed door! Onder aan de pagina staat de knop om een zaak in te dienen.
Stap 1:
Bespreek eerst de klacht op school, zo nodig met het schoolbestuur
Het is belangrijk problemen tussen ouders, verzorgers en/of leerlingen en school eerst op school te bespreken. Dit geldt ook voor problemen tussen personeelsleden en de directie. Als u er samen niet uitkomt, is het goed om de problemen ook met het schoolbestuur te bespreken. Het schoolbestuur is niet (altijd) op de hoogte van de klacht en wil vaak graag eerst zelf de klacht behandelen.
Extra informatie en/of ondersteuning nodig?
Iedere school heeft een interne en/of externe vertrouwenspersoon. Deze persoon kan advies geven, uitleggen welke mogelijkheden er zijn om de klacht te behandelen en helpen bij het indienen van een klacht. De contactgegevens van de vertrouwenspersoon staan (in de schoolgids) op de website van de school of op de website van het schoolbestuur.
Bent u een ouder en heeft u vragen over wat u het beste kunt doen in uw situatie of wilt u informatie over verplichtingen van de school of het samenwerkingsverband? Dan kunt u contact opnemen met Ouders & Onderwijs (T: 088-6050101). Deze organisatie kan uw vragen beantwoorden en advies geven over uw specifieke situatie. Onderwijsgeschillen kan u hierin niet helpen.
Een aantal onderwerpen komt vaak terug in de klachtbehandeling, bijvoorbeeld pesten op school of informatieverstrekking aan gescheiden ouders. Deze onderwerpen zijn verder uitgewerkt in een aantal themapagina’s. Op deze pagina's staat informatie over een onderwerp, welke uitspraken er door de commissies van Onderwijsgeschillen zijn gedaan en wat er in de wet staat.
Hoewel elke situatie uniek is, krijgt u op deze manier wel een goed beeld van welke zaken behandeld worden en wat de wettelijke regels zijn waar u rekening mee moet houden.
Stap 2:
Geen oplossing gevonden? Dien dan de klacht in bij de LKC
Wanneer het niet lukt om de problemen met de school of het schoolbestuur op te lossen, kan de klager in veel situaties de klacht indienen bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs. Hiervoor moet de school waarover de klacht gaat wel aangesloten zijn bij de LKC. Dit staat (in de schoolgids) op de website van de school of op de website van het schoolbestuur.
Tips en veelgestelde vragen:
Wanneer de school niet is aangesloten bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs, kan het zijn dat de school is aangesloten bij één van de klachtencommissies van de Geschillencommissies Bijzonder Onderwijs (GCBO). Neem in dat geval contact op met de GCBO (T: 070-3861697) en infomeer naar hun procedure.
Het is niet mogelijk om anoniem een zaak in te dienen. De Commissie gaat namelijk met de betrokken partijen in gesprek om de klacht te onderzoeken en op een transparante manier te behandelen. Dat kan niet als een partij anoniem is.
Een advocaat of andere rechtshulpverlener inschakelen, is niet verplicht en in veel gevallen niet nodig. Het mag natuurlijk wel. Het is ook mogelijk dat u later in de procedure een advocaat of rechtshulpverlener inschakelt. Een advocaat of rechtshulpverlener beïnvloedt de uitkomst van de zaak niet.
De eventuele kosten voor de behandeling van de zaak gaan naar het bestuur of samenwerkingsverband. Reiskosten of de kosten voor een advocaat of rechtshulpverlener moet u altijd zelf betalen.
Stap 3:
De LKC onderzoekt de mogelijkheden voor klachtbehandeling
Wanneer de zaak volledig is ingediend, neemt een medewerker van Onderwijsgeschillen telefonisch contact op met de klager en het schoolbestuur. Of, als het schoolbestuur al betrokken is geweest bij de klacht, met de persoon over wie de klacht gaat en met de school. De medewerker van Onderwijsgeschillen bespreekt welke vorm van klachtbehandeling het best past bij de klacht.
Er zijn drie manieren voor het behandelen van een klacht, de keuze voor de ene optie sluit de andere niet uit. Blijkt bijvoorbeeld dat er na een interne klachtbehandeling nog geen oplossing gevonden is dan is het nog steeds mogelijk om een formele procedure te starten.
Opties:
Niet altijd is het schoolbestuur al betrokken geweest bij de klacht. Vaak behandelt het schoolbestuur de klacht graag eerst zelf. Na overleg met klager en het schoolbestuur, stuurt een medewerker van Onderwijsgeschillen de klacht door naar het schoolbestuur. Het schoolbestuur gaat dan in gesprek met de klager en samen gaan zij op zoek naar een oplossing. De klachtbehandeling door de Commissie ligt stil totdat de interne klachtbehandeling is afgerond.
Het kan ook zijn dat mediation de klacht kan oplossen. De klager en de persoon over wie de klacht gaat, gaan met elkaar in gesprek onder begeleiding van een onafhankelijk en neutraal persoon: de mediator (van Onderwijsgeschillen). Het doel van de mediation is om de relatie tussen de deelnemers te herstellen, zodat zij samen verder kunnen of de samenwerking goed kunnen afronden. Het is daarom vereist dat alle deelnemers willen meewerken en gezamenlijk tot een oplossing willen komen.
Als klachtbehandeling door het schoolbestuur en mediation niet mogelijk zijn of niet tot een oplossing hebben geleid, is de formele procedure een optie. Bij een formele procedure behandelt de Commissie de klacht op een zitting. Het verloop van deze procedure leest u onder stap 4 en 5.
Stap 4:
De LKC hoort partijen bij een zitting en geeft een schriftelijk oordeel
Als de Commissie de klacht volgens de formele procedure behandelt, krijgt de persoon of krijgen de personen waartegen de klacht is ingediend eerst de mogelijkheid om een verweer in te dienen. Daarna bekijkt de Commissie alle documenten en nodigt zij de klager en verweerder uit voor een hoorzitting. De Commissie vindt het belangrijk dat partijen aanwezig zijn op de zitting, zodat zij hun standpunt kunnen toelichten en vragen van de Commissie kunnen beantwoorden. Het schoolbestuur mag ook aanwezig zijn bij de zitting, maar ontvangt geen persoonlijke uitnodiging van de Commissie.
Wie kunnen bij een zitting aanwezig zijn?
Als de klacht door ouders is ingediend, dan wil het kind waar de klacht betrekking op heeft, soms ook zijn verhaal doen bij de Commissie. Wanneer deze leerling tussen de 12 en 16 jaar is, en in staat is zijn mening te vormen, mag hij aan het begin van de zitting aanwezig zijn. De leerling mag eerst een aantal vragen van de Commissie beantwoorden en vervolgens de zaal verlaten om in een andere ruimte te wachten tot de zitting voorbij is.
De voorzitter bepaalt of leerlingen van 16 jaar en ouder de hele zitting aanwezig mogen zijn.
De zittingen van de LKC zijn niet openbaar. Dit betekent dat er geen publiek mag komen. Als partijen iemand mee willen nemen naar de zitting, dan wil de Commissie weten waarom die persoon meekomt. Dat kan zijn:
- iemand die meekomt ter ondersteuning, maar die niet het woord voert (vertrouwd persoon);
- iemand die namens een partij het woord voert op de zitting (gemachtigde);
- iemand die de Commissie uit eigen waarneming meer informatie kan geven over onderwerpen die bij de klacht belangrijk zijn (informant);
- een getuige bij de klacht die een partij door de Commissie wil laten horen. De Commissie beslist of zij de getuige vragen zal stellen. Een getuige legt alleen een verklaring af en is niet bij de rest van de zitting aanwezig.
Stap 5:
Het schriftelijk oordeel en de reactie van het schoolbestuur
Na de zitting beoordeelt de Commissie de klacht en verklaart zij deze gegrond, ongegrond of gedeeltelijk gegrond. Alle partijen ontvangen binnen 4 werkweken na de zitting het schriftelijk advies van de Commissie. Dit advies is niet bindend. Dat betekent dat de school of het schoolbestuur niet verplicht is het advies op te volgen, maar dit gebeurt bijna in alle gevallen wel. Soms staan in het advies extra aanbevelingen van de Commissie aan het schoolbestuur. Het schoolbestuur moet binnen 4 werkweken na het advies aan de Commissie en klager meedelen of hij het eens is met het oordeel en of hij maatregelen zal nemen.
Wat gebeurt er na het verstrekken van het advies?
Het schoolbestuur moet de medezeggenschapsraad informeren over klachten die de Commissie gegrond verklaart en over de eventuele maatregelen die het schoolbestuur naar aanleiding van dat oordeel zal nemen. Het schoolbestuur mag de medezeggenschapsraad natuurlijk ook informeren over klachten die ongegrond zijn verklaard en de eventueel daaruit voortgekomen aanbevelingen.
Door de specifieke partijen, situatie en context is de behandeling en uitkomst van elke zaak uniek. Wel kunnen anderen van specifieke uitkomsten en oplossingen leren. We publiceren daarom alle uitspraken geanonimiseerd op onze site.
