Op deze themapagina vindt u de volgende informatie:

Veel informatie over de overgang van leerlingen van de basisschool naar de middelbare school is ook te vinden op de website 'van po naar vo'.

Wat is het schooladvies?

In groep 8 van de basisschool krijgt elke leerling een advies over het type voortgezet onderwijs dat past bij zijn of haar niveau (vmbo, havo of vwo). Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de leerprestaties, maar ook naar de aanleg en ontwikkeling op de basisschool. Het schooladvies is leidend bij de plaatsing van een leerling in het voortgezet onderwijs. Het voorspelt volgens de overheid beter dan de eindtoets welk onderwijsniveau de leerling aan kan, omdat het schooladvies gebaseerd is op de gehele ontwikkeling van de leerling op de basisschool. Het oordeel van de leraar staat daarbij centraal.
Uitzondering is het praktijkonderwijs. Voor dit type onderwijs bepaalt het samenwerkingsverband VO de toelaatbaarheid. Het advies van de basisschool is dus niet leidend voor praktijkonderwijs.

Welke wettelijke bepalingen zijn van toepassing?

De wettelijke bepalingen over het schooladvies en de toelating tot de middelbare school zijn opgenomen in:

Hieronder kunt u lezen wat de wet voorschrijft.

Voor 1 maart schriftelijk schooladvies (in 2022 voor 15 maart)

De basisschool stelt voor iedere leerling in groep 8 voor 1 maart een schooladvies vast over het volgen van aansluitend voortgezet onderwijs. In 2022 krijgen scholen twee weken extra, dus tot 15 maart, de tijd om het schooladvies vast te stellen. Op basis van het schooladvies kan de leerling worden aangemeld bij de middelbare school. Het schooladvies maakt onderdeel uit van het onderwijskundig rapport, dat wordt opgesteld wanneer een leerling naar een andere school gaat. 

Eindtoets als tweede objectieve gegeven

De eindtoets wordt afgenomen tussen 15 april en 15 mei, dus nadat het schooladvies is gegeven. De eindtoets meet vooral kennis en vaardigheden en dient als tweede objectieve gegeven bij de overgang naar het voortgezet onderwijs, om te voorkomen dat basisscholen te lage schooladviezen geven. Alleen voor leerlingen die naar het praktijkonderwijs gaan, heeft de eindtoets geen functie van tweede objectieve gegeven.

Heroverweging en bijstelling van het schooladvies

Als een leerling op de eindtoets op een hoger niveau scoort dan het gegeven schooladvies, moet de basisschool het schooladvies heroverwegen. Hierbij worden de ouders van de leerling betrokken, maar uiteindelijk beslist de basisschool om het schooladvies al dan niet naar boven toe bij te stellen. Als de school het schooladvies niet aanpast aan de uitslag van de eindtoets, moet zij dit motiveren. Als de score op de eindtoets juist lager is dan het gegeven schooladvies, mag de basisschool het schooladvies niet aanpassen.
Voor leerlingen die naar het praktijkonderwijs gaan, hoeft naar aanleiding van de eindtoets geen heroverweging van het schooladvies plaats te vinden.

Enkelvoudig of meervoudig schooladvies

Basisscholen kunnen een enkelvoudig schooladvies voor één schoolsoort geven, bijvoorbeeld een advies voor havo. Maar het is ook mogelijk dat er een meervoudig of dubbel schooladvies wordt gegeven, bijvoorbeeld een advies voor vmbo-t/havo.
Scholen mogen in plaatsingswijzers niet afspreken dat de basisschool alleen enkelvoudige adviezen mag geven. Ook mogen middelbare scholen leerlingen met een dubbel schooladvies niet weigeren. Leerlingen met een meervoudig schooladvies mogen zich altijd aanmelden voor het hoogste van de twee onderwijsniveaus. Maar uiteindelijk bepaalt de middelbare school op welk niveau de leerling wordt geplaatst. Scholen die slechts één schoolsoort aanbieden, hoeven leerlingen met een dubbel advies niet verplicht te plaatsen.

Schooladvies is leidend bij toelating

Het bevoegd gezag (schoolbestuur) van de middelbare school baseert zijn beslissing over de toelating van de leerling op het schooladvies. Het is niet toegestaan om de toelating alsnog afhankelijk te stellen van de eindtoets. Als de basisschool het schooladvies heeft bijgesteld vanwege het resultaat op de eindtoets, dan dient het bestuur van de middelbare school zijn beslissing op dat gewijzigde schooladvies te baseren.

Aanvullende toetsing of onderzoek

Middelbare scholen mogen geen andere toelatingstoetsen of toelatingsexamens afnemen. Zij mogen wel gegevens opvragen bij de basisschool, maar deze zijn niet leidend voor de toelating. Ook mag geen hoge eindtoetsscore als toelatingseis gesteld worden.
De vo-school kan alleen aanvullend onderzoek doen:

  • als er geen schooladvies is opgesteld of eindtoets is afgelegd;
  • als de leerling zich heeft aangemeld voor een school met een bijzonder profiel waarvoor specifieke kennis of vaardigheden nodig zijn, zoals tweetalig onderwijs of topsport;
  • als een leerling extra ondersteuning nodig heeft. In dat geval is aanvullend onderzoek toegestaan om de ondersteuningsbehoefte vast te stellen.​

Kansrijk schooladvies 2022

Het ministerie van OCW heeft scholen gevraagd om net als in 2021 ‘kansrijk’ te adviseren. De minister vindt het belangrijk dat leerlingen het voordeel van de twijfel krijgen en op de plek terecht komen die het beste past bij hun capaciteiten, ontwikkeling en interesses.
In de Infographic - Een kansrijke overgang van basisschool naar middelbare school staan adviezen voor scholen om leerlingen te helpen bij de overstap naar de middelbare school. Het ministerie heeft ook de Handreiking Schooladvisering uitgegeven. Daarin staan tips en praktijkvoorbeelden voor een kansrijk schooladvies en voor het gesprek met ouders.

Het schooladvies vanaf schooljaar 2023-2024

Vanaf het schooljaar 2023-2024 verandert de eindtoets in een doorstroomtoets. Leerlingen van groep 8 krijgen vanaf dat schooljaar in januari het schooladvies van de basisschool. In februari maken ze de doorstroomtoets. De doorstroomtoets is een objectief tweede gegeven bij het schooladvies, net als de eindtoets. Als het resultaat van de toets hoger is dan het advies van de school, moet de school het schooladvies heroverwegen en naar boven bijstellen als dat in het belang is van de leerling. Als de toets lager uitvalt, wordt het schooladvies nooit naar beneden bijgesteld.
Uiterlijk 24 maart krijgen leerlingen het definitieve schooladvies.
Er komt één vaste aanmeldweek voor de middelbare school: alle groep 8-leerlingen melden zich in de week voor 1 april aan. Met deze nieuwe regels wil de overheid alle leerlingen even veel kans geven op een plek op de school van hun voorkeur en op een niveau dat het beste bij hen past.

Oneens met het schooladvies?

Ouders die het niet eens zijn met het schooladvies kunnen hierover in gesprek gaan met de leerkracht of directeur van de basisschool. Zijn zij niet tevreden over de uitkomst van de gesprekken dan kunnen zij een klacht indienen bij de klachtencommissie van de school. Welke klachtencommissie dat is staat in de schoolgids of op de website van de school. Veel scholen zijn aangesloten bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) van Onderwijsgeschillen. 

Adviezen van de LKC over het schooladvies

De LKC behandelt regelmatig klachten over het schooladvies. De Commissie maakt in elke klacht een eigen afweging, waarin zij ook de omstandigheden van het individuele geval betrekt.
Hieronder vindt u enkele belangrijke lijnen uit de adviezen van de LKC. U kunt daarbij doorklikken naar de relevante adviezen.

  • De Commissie beoordeelt klachten over schooladviezen terughoudend. Dit betekent dat de Commissie toetst of de procedure om tot dat advies te komen zorgvuldig is geweest en of het schooladvies redelijk is. De school heeft immers de deskundigheid op gebied van het kennen en kunnen van een leerling (108773, 108092). Het schooladvies behoort tot de beoordelingsbevoegdheid van de betrokken leerkrachten, schoolleiding en de directie (108892).
  • De procedure om tot het advies te komen moet zorgvuldig zijn geweest: volgens het schoolprotocol (109223108821, 108406, 108654) en met toelichting van het advies aan de ouders (109303108821, 108841, 108848, 108297).
  • Een school heeft de vrijheid om te besluiten het schooladvies na de uitkomst van de eindtoets al dan niet te verhogen. De school kan de overwegingen daarvoor baseren op de resultaten van de afgelopen jaren, de werkhouding en het beeld dat de leerkrachten hebben van de leerling (2021010264, 2021008086108821108848).
  • Scholen zijn niet verplicht een dubbel schooladvies af te geven (109223108773, 108092107806).
  • Alleen als het advies overduidelijk onjuist is, kan de Commissie adviseren over bijstelling van het schooladvies. De Commissie is niet bevoegd om een schooladvies te geven of te wijzigen (109286, 109313, 109303108821, 108773, 108848).

Deze themapagina is voor het laatst herzien in februari 2022.

Vond u deze informatie nuttig?

CAPTCHA
We willen graag even valideren of u een echte gebruiker bent.