Advies Geschillencommissie passend onderwijs over toelating leerlingen en de zorgplicht

Op 7 november 2022 bracht de Geschillencommissie passend onderwijs (GPO) een gedetailleerd advies uit over toelating en zorgplicht. De GPO belicht daarin enkele waarborgen die gelden bij aanmelding en de betekenis van de zorgplicht. In het advies staan handige verwijzingen naar relevante Kamerstukken en jurisprudentie.

Wat was de situatie?

De kwestie draaide om twee broers, een tweeling. Zij maakten na vier jaar speciaal onderwijs (so) de overstap naar speciaal basisonderwijs (sbo). In groep 8 geeft de sbo-school beide leerlingen het schooladvies  vmbo-tl binnen het voortgezet speciaal onderwijs. Maar de ouders melden hun zonen aan bij een school voor regulier vmbo. Deze school weigert de leerlingen, omdat zij vindt dat beide leerlingen zijn aangewezen op voortgezet speciaal onderwijs. De ouders leggen hierover een geschil voor aan de Commissie.

Beoordeling door de GPO

De GPO verklaart het verzoek van de ouders gegrond. De Commissie is op drie onderdelen kritisch over het handelen van de vo-school waar de leerlingen zijn aangemeld.

1. Besluitvorming
   De besluitvorming over de afwijzing van de aanmelding is ondoorzichtig geweest. Aanvankelijk zou de school in een e-mail de aanmelding hebben afgewezen. Daarna is er tussen de school en de ouders overleg geweest. Enkele weken later heeft de coördinator leerwegondersteuning de ouders een brief gestuurd met een toelichting waarom tot afwijzing is besloten. Die werkwijze is onjuist. Op elke aanmelding dient het schoolbestuur een formele beslissing te nemen en die aan de ouders te laten weten, met vermelding van de mogelijkheid daartegen bezwaar te maken. Deze wettelijke waarborg is door de school niet ingevuld.
2. Zorgplicht
   Met passend onderwijs is de zorgplicht geïntroduceerd. De term zorgplicht wijst op de verantwoordelijkheid van de school (namens het schoolbestuur) om een wettelijk omschreven doel te bereiken. Gaat dit om de aanmelding van een leerling met een extra ondersteuningsbehoefte, dan moet de school beoordelen of zijzelf de noodzakelijke aanpassingen kan bieden en de leerling inschrijft. Is dat niet mogelijk, dan moet zij voor een andere school zorgen die bereid is de leerling toe te laten en wel na overleg met de ouders. Dit wettelijk omschreven doel heeft de school voor de tweeling niet gerealiseerd. De school had, als regisseur van de op haar rustende zorgplicht, voor beide leerlingen een toelaatbaarheidsverklaring (tlv) moeten aanvragen. Daar is geen toestemming van de ouders voor nodig, zoals de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State eerder heeft uitgesproken. Pas nadat over de tlv-aanvraag positief was beslist en in samenhang daarmee een vso-school bereid bleek de leerlingen toe te laten, had de school een formeel afwijzend besluit kunnen nemen over de aanmelding.
3. Inhoudelijke zorgvuldigheid
   De school van aanmelding heeft onderzocht of zijzelf de voor beide leerlingen vereiste extra ondersteuning kon bieden. Zij heeft daarover mondeling overleg gevoerd met de sbo-school. De school had de opbrengsten uit dat overleg (de zogenoemde warme overdracht) kenbaar en daarmee verifieerbaar moeten maken voor de ouders. Nu is voor hen onduidelijk welke informatie de school heeft gevraagd, welke informatie de sbo-school heeft gegeven en welke rol die informatie heeft gespeeld bij de afweging om beide leerlingen te weigeren. Daarnaast heeft de school van aanmelding niet duidelijk gemaakt over welke begeleidingsmogelijkheden zijzelf beschikt, al dan niet met financiering vanuit het samenwerkingsverband, en waarom die begeleidingsmogelijkheden voor beide leerlingen niet zouden voldoen. Volgens de school is na de aanmelding uit haar eigen onderzoek gebleken dat beide leerlingen kleinere groepen met meer begeleiding en minder wisselende docenten nodig hebben dan de school kan bieden. De inhoud van een dergelijk onderzoek dient de school te delen met de ouders, maar dat is nagelaten.

De foto boven dit artikel heeft geen betrekking op deze zaak.