Eisen aan zorgvuldige klachtafhandeling door het schoolbestuur. 25 jaar richtinggevende adviezen van de LKC

De Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) heeft in haar 25-jarig bestaan zo’n 1800 klachten beoordeeld. In haar advies geeft de LKC een oordeel over een individuele situatie. De LKC schept met haar adviezen daarnaast een algemeen kader, waaruit volgt hoe zij vindt dat een school of schoolbestuur zou moeten handelen.

In dit artikel wordt een advies uitgelicht waarin de LKC een principiële kwestie heeft beoordeeld of richtlijnen geeft waar scholen baat bij hebben. Deze keer: aan welke eisen moet de interne klachtafhandeling door het schoolbestuur voldoen?

De Commissie heeft in een klacht van een leerkracht over klachtbehandeling door het schoolbestuur en een interne klachtencommissie eisen geformuleerd waaraan een zorgvuldige klachtbehandeling moet voldoen (107593).

De casus

Wat was het geval? Een ouderpaar had bij het schoolbestuur een klacht ingediend over een leerkracht. Het schoolbestuur heeft daarop een interne klachtencommissie ingesteld, bestaande uit twee leden van het schoolbestuur en een directeur van een andere school die onder het gezag van het schoolbestuur valt. Deze klachtencommissie heeft de klacht behandeld en een oordeel gegeven. Het bestuur heeft de door de interne klachtencommissie gegeven aanbevelingen opgevolgd en onder meer een coachingstraject voor de leerkracht noodzakelijk geacht. De leerkracht heeft vervolgens bij de LKC een klacht ingediend over de manier waarop het bestuur en de interne klachtencommissie de klacht hebben afgehandeld.

Uitgangspunten voor een zorgvuldige klachtbehandeling

In haar beoordeling heeft de Commissie een aantal uitgangspunten voor een zorgvuldige klachtbehandeling op een rij gezet:

Partijen moeten gehoord worden;
Er moet een deugdelijk verslag van de (hoor)gesprekken gemaakt worden;
Het schoolbestuur moet de klacht binnen een redelijke termijn afhandelen;
Het schoolbestuur moet haar oordeel over de gegrondheid van de klacht vastleggen in een schriftelijke reactie;
De aangeklaagde moet weten waarover precies wordt geklaagd, zodat deze zich daartegen kan verdedigen;
De klacht moet vanuit een onpartijdige, onbevooroordeelde grondhouding worden onderzocht;
De aangeklaagde moet zich kunnen laten bijstaan;
Er moet onderzoek plaatsvinden, dat gericht is op vaststelling van feiten;
Partijen moeten in staat worden gesteld bewijzen te leveren (bijv. door middel van getuigen of bewijsstukken) waarmee de klacht kan worden ondersteund of weerlegd;
De oordelen moeten hun grondslag vinden in de vastgestelde feiten;
De maatregelen die worden getroffen moeten voortvloeien uit de oordelen.

Schoolbestuur voldeed niet aan uitgangspunten goede klachtbehandeling

De Commissie oordeelde in deze zaak dat het schoolbestuur bij de beoordeling van de klacht niet heeft voldaan aan de bovenstaande uitgangspunten. De leden van het College van Bestuur maken deel uit van de klachtencommissie en adviseren zo aan zichzelf. De inhoud van de klacht was niet volledig bekend, er heeft onvoldoende hoor en wederhoor plaatsgevonden en van het horen werden geen verslagen gemaakt. Daardoor heeft de leerkracht zich onvoldoende kunnen verweren. Verder heeft het schoolbestuur zonder onderzoek de beweringen van de klagende ouders overgenomen en daardoor niet onpartijdig gehandeld. Ook was er geen vertrouwenspersoon beschikbaar om de leerkracht bij te staan. Doordat de feiten niet waren onderzocht en vastgesteld, was er geen grondslag voor het oordeel over de gegrondheid van de klacht. De jegens de leerkracht getroffen maatregelen kunnen daarom in redelijkheid niet op het oordeel van de interne klachtencommissie worden gebaseerd.

Tot slot

Bovenstaande eisen zijn van toepassing als het schoolbestuur een oordeel geeft over een klacht. Het schoolbestuur kan een klacht ook op een minder formele wijze afhandelen, bijvoorbeeld door de oorzaak van de klacht direct aan te pakken en zo tegemoet te komen aan de klager of met behulp van een mediator het conflict op te lossen.