Geschillencommissie passend onderwijs: verwijderingsbesluit staat niet in relatie tot het doel en er heeft geen zorgvuldige belangenafweging plaatsgevonden

De Geschillencommissie passend onderwijs (GPO) bracht op 2 februari 2023 een advies uit over de verwijdering van een leerling. De ouders zijn het niet eens met de verwijdering. Zij leggen een geschil voor aan de Commissie. De Commissie verklaart het verzoek gegrond.

Wat was de situatie?

Een leerling uit 3 mavo gooit aan het einde van de pauze vanaf het schoolplein een munt van € 0,20 cent naar de schooldeur en raakt de docent die net naar binnen gaat. Op basis van de camerabeelden vindt de school dat de leerling doelbewust heeft gegooid en verwijdert hem. Daarmee wil de school een voorbeeld stellen, omdat al langer sprake is van onveiligheid op het schoolplein. Verder heeft de leerling al vaker moeilijk gedrag vertoond.

De ouders maken bezwaar tegen het verwijderingsbesluit en stappen naar de kortgedingrechter. De rechter vindt dat de school de leerling op afstand weer onderwijs moet aanbieden. Verder wacht de rechter het advies van de GPO af en de uitkomst van de bezwaarprocedure.

Beoordeling door de Commissie

De bevoegdheid om een leerling te verwijderen ligt bij het schoolbestuur: die heeft daarbij beslissingsruimte. De Commissie beoordeelt of het schoolbestuur met een minder ingrijpende sanctie ook haar doel had kunnen bereiken. Daarbij spelen drie vragen.

• Is het besluit geschikt om het doel te bereiken?
• Is het besluit noodzakelijk om het doel te bereiken?
• Is de maatregel evenwichtig en in de gegeven omstandigheden niet onredelijk bezwarend voor de leerling?

De GPO is van oordeel dat het protocol schorsing en verwijdering van de school geen ruimte biedt om de leerling voor het wangedrag te verwijderen. Daarvoor is dat gedrag, gezien de omstandigheden, niet ernstig genoeg. Dat er sprake is van veiligheids- of ordeproblemen op het schoolplein, is door de school niet gecommuniceerd met de leerlingen. Het verwijderingsbesluit kan niet ingezet worden om dat doel, meer veiligheid, te bereiken.

Het besluit staat ook niet in relatie tot de gedragsproblemen van de leerling. Die problemen zijn niet urgent of onhoudbaar.

Verder weegt de school de belangen van de leerling onvoldoende mee bij het verwijderingsbesluit. Bij die weging gaat het er niet om dat er een andere school beschikbaar is: dat is immers de zorgplicht. De belangenafweging moet zich richten op het belang dat de leerling heeft om op zijn huidige school te blijven. Dus zijn belang bij een ononderbroken ontwikkelingsproces, zijn belang bij lopende ondersteuning via het voor hem opgestelde, schoolgebonden, ontwikkelingsperspectief, en zijn belang bij een ongewijzigde sociale omgeving. Vooral omdat hij in het voorlaatste jaar van zijn middelbare school zit. Omdat de school deze belangenafweging onvoldoende heeft gemaakt, is het verwijderingsbesluit volgens de Commissie niet evenredig.

De GPO concludeert dat de school met een minder ingrijpend middel had kunnen en moeten volstaan. Het verwijderingsbesluit is disproportioneel geweest.