Klachtenbehandeling door de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs: nu en in de toekomst

Het onderzoek ‘Klachtenbehandeling door de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs: nu en in de toekomst’ is verricht door mr. dr. A.H.A. Mohammad en mr. dr. J.S. Buiting, rechtswetenschappers en praktijkjuristen in het onderwijsrecht, in opdracht van het Expertisecentrum van Onderwijsgeschillen.

De LKC speelt al 25 jaar een belangrijke rol bij het laagdrempelig afdoen van klachten in het onderwijs. Met de aanstaande Wet vrij en veilig onderwijs, die scholen verplicht zich aan te sluiten bij een landelijke klachtencommissie, is dit een logisch moment om de werkwijze van de LKC nader te onderzoeken. Dit onderzoek richt zich dan ook op de rol en werkwijze van de LKC in het licht van veranderende maatschappelijke opvattingen en nieuwe wetgeving.

De centrale onderzoeksvraag is:
‘Maken de aard en omvang van de klachtbehandeling door de LKC, en de huidige en toekomstige wettelijke en maatschappelijke opvattingen (in het onderwijs) over goede klachtbehandeling, het wenselijk haar werkterrein, toetsingscriteria en wijze van toetsing te verhelderen? Zo ja, hoe ziet een en ander er dan uit?’
De onderzoekers hebben eerst onderzocht wat een klacht is en aan welke uitgangspunten een klachtenprocedure zou moeten voldoen. Vervolgens hebben zij  het werkterrein van de LKC geanalyseerd aan de hand van de adviezen van de LKC die zijn afgegeven van 2021 tot en met mei 2024. Ten slotte hebben zij de geformuleerde uitgangspunten voor een goede klachtenprocedure toegepast op de LKC en het conceptwetsvoorstel Vrij en veilig onderwijs.

De onderzoekers zijn positief over de huidige praktijk van de LKC. Zij menen wel dat de toepassing van de toetsingsmaatstaven informatiever en consistenter kan zijn. Zij doen verder aanbevelingen over de informatievoorziening over, de toegankelijkheid van en behandeling tijdens de klachtenprocedure. Onder de nieuwe wet zal de LKC waarschijnlijk een grotere groep scholen gaan bedienen. Maar als het daarbij de bedoeling is aan de oordelen van klachtencommissies een meer bindend karakter te verbinden kunnen daar, zo tonen de onderzoekers overtuigend aan, wezenlijke bezwaren tegenover gesteld worden.

A.H.A. Mohammad, J.S. Buiting, Klachtenbehandeling door de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs: nu en in de toekomst (Reeks Expertisecentrum Onderwijsgeschillen, nr. 21), Utrecht: Expertisecentrum Onderwijsgeschillen 2024.