Schorsing van een leerling, adviezen van de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs

Als sprake is van wangedrag van een leerling, kan een school diverse maatregelen nemen tegen deze leerling. Verwijdering is het meest ingrijpende besluit dat een school kan nemen tegenover een leerling. Een iets minder vergaande maatregel is de schorsing. De Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) behandelde in haar 25-jarig bestaan veel klachten over schorsing. Daarover vertellen we in dit artikel meer.

Wettelijk kader

Uit de verschillende onderwijswetten (artikel 40c WPO, artikel 40a WEC en artikel 8.14 WVO) volgt dat een school een leerling maximaal één week aaneengesloten mag schorsen en dat die beslissing schriftelijk aan de ouders (of leerling) bekend moet worden gemaakt. Ook moet de school als de schorsing langer dan een dag duurt de onderwijsinspectie informeren.

Als sprake is van een openbare school, dan is de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing. In dat geval kunnen de ouders (of leerling) bij het schoolbestuur bezwaar maken tegen de schorsing. Uit artikel 3:45 Awb volgt dat het schoolbestuur dan een bezwaarclausule moet opnemen in het schorsingsbesluit. De LKC heeft dit in uitspraak 108787 ook bevestigd.

In de schoolgids en/of het leerlingenstatuut van de school kunnen nadere regels over de schorsing zijn opgenomen. In dat geval moet de school zich ook houden aan de regels die daarin zijn vastgelegd.

Schorsing in combinatie met verwijdering

Als een school voor voortgezet onderwijs van plan is een leerling te verwijderen, dan moet zij eerst overleg voeren met de onderwijsinspectie. Gedurende dat overleg kan de school de leerling schorsen. De schorsing kan in dat geval langer duren dan een week.

Toetsing door de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC)

De LKC toetst of de school in redelijkheid het schorsingsbesluit heeft kunnen nemen. Daarbij kijkt de LKC of de school de leerling op goede gronden heeft kunnen schorsen en of de school de procedurele regels (zowel de wettelijke regels als de regels die in een eigen protocol zijn opgenomen) in acht heeft genomen (109311, 109363). Zo mag de schorsing bijvoorbeeld niet langer duren dan de wettelijk toegestane termijn (25378, 24223). Verder beoordeelt de LKC of de schorsing in verhouding staat tot het vergrijp of het gedrag van de leerling (25378, 109073), moet de school een belangenafweging maken (108787) en moet de school beoordelen of met een lichter middel dan schorsing hetzelfde doel bereikt kan worden (109244). Hoewel het niet wettelijk verplicht is, beveelt de LKC wel aan dat de school voorafgaand aan de schorsing hoor en wederhoor toepast (109244, 109363).  

Het komt voor dat scholen een leerling niet schorsen maar een time-out geven, een cooldown periode opleggen, of de leerling feitelijk de toegang tot de school ontzeggen voor een aantal dagen. De LKC heeft al verschillende keren geoordeeld dat wanneer een leerling de toegang tot het onderwijs op de school wordt ontzegd, er feitelijk sprake is van een schorsing (27523, 24223, 109073). In dat geval zijn de hiervoor besproken regels over schorsing van toepassing en zal de school zich daaraan moeten houden.
Verder mag een leerling in beginsel niet geschorst worden voor het gedrag van zijn of haar ouders (109270). Dit kan alleen als sprake is van een bedreigende situatie (109244).

Tot slot nog een aantal voorbeelden van gedragingen van leerlingen op grond waarvan de school een schorsing kan opleggen:

• Fysiek geweld tegen medeleerling en/of leerkracht (108613, 108249);
• Vernieling schooleigendommen (108087);
• Bedreiging van een leerling (24223).

Gaat het niet om schorsing, maar om een permanente verwijdering van school, dan is de Geschillencommissie passend onderwijs aan zet.

Nieuwe themapagina over schorsing

Er is een nieuwe themapagina over schorsing van een leerling op deze website. Daar vindt u nog meer informatie en een overzicht van de wettelijke bepalingen met links naar de relevante wetgeving.