Uitspraken over verwijdering vanwege meenemen zwaar illegaal vuurwerk en over schorsing vanwege meenemen nepwapen: maatregelen zijn proportioneel

Twee scholen legden voor het meenemen van een nepwapen en van zwaar illegaal vuurwerk de bewuste leerlingen een sanctie op. De leerling die een nepwapen meenam werd geschorst en de leerling die zwaar illegaal vuurwerk meenam werd verwijderd. Waren de incidenten zo ernstig dat de scholen tot deze maatregelen mochten overgaan? De Landelijke Klachtencommissie (LKC) en de Geschillencommissie passend onderwijs (GPO) bogen zich over de proportionaliteit (de evenredigheid) van de genomen maatregelen.

Wat was de situatie?

In de situatie van het nepwapen schorste de school de leerling vijf dagen (zaak 42868). Dat vond zijn vader onredelijk lang. Hij voerde aan dat het om een stuk speelgoed ging dat zijn zoon voor de lessen drama meegenomen had naar school. En het was niet zijn zoon, maar een medeleerling geweest die met het nepwapen op school was gaan zwaaien. De school stelde daar na inschakeling van de wijkagent tegenover dat het nepwapen niet van echt was te onderscheiden. Bovendien wisten medeleerlingen en medewerkers niet dat het om een nepwapen ging.

Ook in de situatie van het stuk vuurwerk vonden de ouders de maatregel niet proportioneel (zaak 47752). Het was  een medeleerling geweest die de bewuste Cobra 6 tot ontploffing had gebracht en daarmee in het schoolgebouw forse materiële schade had veroorzaakt. De zoon van klager had het stuk vuurwerk slechts vervoerd naar school op de dag van de examenstunt. De zoon wist volgens zijn klagende vader niet wat de medeleerling met de Cobra 6 zou gaan doen. De school vond het meenemen, bij zich houden en overdragen aan een andere leerling van illegaal zwaar vuurwerk zodanig onveilig, dat de maatregel van verwijdering passend was.

Toetsing van de maatregel

De GPO beoordeelt de evenredigheid van de verwijderingsbeslissing volgens de inmiddels gebruikelijke drie criteria: geschiktheid, noodzakelijkheid en evenwichtigheid (lees meer in het nieuwsbericht hierover).

Alleen al het meenemen van een zwaar stuk illegaal vuurwerk is volgens de GPO een onaanvaardbare aantasting van de veiligheid op de school. De verwijdering van de leerling moet voorkomen dat deze de school opnieuw in grote onveiligheid brengt. In dat opzicht is de verwijderingsbeslissing geschikt en noodzakelijk. Daarnaast dient de verwijdering ook ter bescherming van de leerling. Het betekent immers dat de leerling niet dagelijks op zijn oude school de kans loopt met het incident te worden geconfronteerd. Er zijn geen bijzondere belangen voor de leerling waardoor hij zou zijn aangewezen op voortgezet verblijf op zijn oude school. Zo staat hij niet onredelijk kort voor examenverplichtingen en is de leerling evenmin aangewezen op bijzondere ondersteuning door de school. De school mocht, gezien de ernst van het incident, doorslaggevend belang toekennen aan het treffen van afdoende veiligheidsmaatregelen door de leerling van de school te verwijderen.

De LKC noemt de criteria van geschiktheid, noodzakelijkheid en evenwichtigheid niet letterlijk, maar toetst in feite op dezelfde manier. De LKC ziet de schorsing en de duur van de schorsing als signaal naar de leerling, zijn medeleer­lingen en naar de medewerkers. Het meenemen van een nepwapen is een inbreuk op de veiligheid van de school. Als de politie op dat moment had ingegrepen, had het allemaal nog veel ernstiger kunnen aflopen, zo overwoog de LKC. Gezien de ernst van het incident en het ervaren gevoel van onveiligheid binnen de school, was de opgelegde schorsing van vijf dagen redelijk, aldus de LKC. Of de leerling wel of niet zelf met het nepwapen heeft lopen zwaaien, maakt dit niet anders. De leerling heeft het mee naar school genomen en de school mocht dit aan hem toerekenen.

Relatie tot het strafrecht

Beide Commissies houden de eventuele strafbaarheid van de gedragingen buiten de behandeling. De LKC merkt hierover op dat de beoordeling van de klacht los staat van een strafrechtelijke beoordeling van hetzelfde incident.

De afbeelding boven dit artikel heeft geen betrekking op de in het artikel genoemde zaken.