Thema: Bevordering, doubleren en doorstromen in het voortgezet onderwijs
Deze themapagina gaat over bevordering, doubleren en doorstromen in het voorgezet onderwijs. U vindt op deze themapagina meer informatie over de wettelijke regels voor scholen en over de adviezen van de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC).
Elke school mag zelf regels maken over het overgaan naar het volgende leerjaar. Deze regels noemen we overgangsnormen. Ze horen bij het onderwijsbeleid van de school. De school zet deze normen meestal in een apart document over overgangsnormen. Vaak staan ze ook op de website of in de schoolgids.
Overgangsvergadering
De docenten en de school beslissen of een leerling overgaat of blijft zitten. Dit doen zij tijdens een Overgangsvergadering. Zij kijken naar wat de leerling weet en kan. Tijdens deze vergadering bespreken de docenten de bevordering van leerlingen en neemt het docententeam het besluit over bevordering of zittenblijven. Bij het besluit of een leerling overgaat zijn de overgangsnormen leidend. De school moet deze beslissing zorgvuldig nemen. De regels hiervoor staan meestal in het overgangsbeleid, de schoolgids, het Programma van toetsing en afsluiting (PTA) of het leerlingenstatuut.
De overgangsvergadering wordt ook wel leraren-, rapport- of docentenvergadering genoemd
Revisievergadering
De beslissing van de overgangsvergadering kan soms worden heroverwogen. Als de school heroverweging toestaat, dan gebeurt dit meestal in een revisievergadering, maar de precieze regeling verschilt per school. De school kan voorwaarden stellen om voor een dergelijke tweede bespreking in aanmerking te komen. Een school verlangt bijvoorbeeld dat de ouders met nieuwe informatie komen of aangeven wat er in de overgangsvergadering kennelijk niet goed is gegaan.
Klacht
Ouders die een klacht hebben over bevordering, doubleren of doorstromen in het voortgezet onderwijs kunnen dit melden bij de school. Als zij niet tevreden zijn over de aanpak van de school, dan kunnen zij een klacht indienen bij de klachtencommissie van de school. Welke commissie dat is, staat in de schoolgids of op de website van de school. Veel scholen zijn aangesloten bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (LKC) van Onderwijsgeschillen.
Wat houdt de toetsing door de LKC in?
Het beoordelen van het ‘kennen en kunnen’ van een leerling behoort tot de professionele verantwoordelijkheid van docenten. Daarom beoordeelt de LKC of een klacht over bevordering of doorstromen terughoudend. De Commissie beoordeelt of het besluit om de leerling niet bevorderen redelijk is en of de procedure zorgvuldig is geweest. Alleen wanneer sprake is van duidelijk onredelijk besluit of een onzorgvuldige procedure zal de Commissie een advies geven dat afwijkt van de beslissing van de school. De Commissie maakt in elke klacht een eigen afweging, waarbij zij ook rekening houdt met de specifieke omstandigheden van het geval.
Hoe verloopt de procedure?
Beslissingen over bevordering, doubleren of doorstromen worden vaak vlak voor de zomervakantie genomen. Daardoor is de zomervakantie in, de meeste gevallen, al begonnen, wanneer de klacht bij de LKC binnenkomt en de LKC zich over de klacht buigt. Hierdoor kan de LKC de school en het schoolbestuur pas vanaf de laatste week van de zomervakantie informeren over de ontvangst van de klacht. Op dat moment zullen wij alle betrokken partijen ook informeren over het verloop van de procedure.
Als de LKC voldoende informatie heeft, kan zij vanwege de aard van de klacht besluiten om deze direct en versneld in behandeling te nemen.
Meer informatie en een uitgebreide uitleg van de procedure vind u op de themapagina van de LKC
De belangrijkste wettelijke bepalingen over bevorderen, doubleren en doorstromen staan in de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) en het Inrichtingsbesluit WVO:
- art. 7.8 lid 2 WVO 2020 [beoordelingsruimte van de docent]
- art. 8.16 WVO 2020 [voorwaardelijke bevordering]
- art. 8.9a WVO2020 [doorstroom naar havo en vwo]
- art. 8.8 Uitvoeringsbesluit WVO 2020 [voorwaardelijke bevordering]
- art. 8.9 Uitvoeringsbesluit WVO 2020 [doorstroom naar havo]
- art. 8.12 lid 1 Uitvoeringsbesluit WVO 2020 [gelijke behandeling doubleren]
Een school mag ervoor kiezen om een leerling voorwaardelijk over te laten gaan. Dit moet duidelijk staan op het eindrapport van de leerling. De school moet dit ook schriftelijk melden bij de ouders, voogden of verzorgers. De school spreekt af onder welke voorwaarden en wanneer de leerling definitief kan overgaan. Bijvoorbeeld als de leerling een taak heeft gemaakt of proefwerken heeft overgedaan. Op 31 december moet duidelijk zijn of de leerling definitief over is of niet. De school mag een leerling niet voorwaardelijk bevorderen naar het laatste leerjaar. De voorwaardelijke bevordering wordt geregeld in art. 8.8 Uitvoeringsbesluit WVO 2020.
Er gelden landelijke regels voor leerlingen die willen doorstromen van vmbo naar havo of van havo naar vwo. Leerlingen die vmbo-tl of -gl met succes hebben afgerond, hebben het recht om door te stromen naar 4 havo. Leerlingen met een havo-diploma hebben een doorstroomrecht naar 5 vwo.
De leerlingen moeten wel aan voorwaarden voldoen met betrekking tot hun kennis, vaardigheden of leerhouding. Deze voorwaarden staan in een bij de wet behorend besluit. Verder moet de vmbo-gl/tl-leerling in een extra vak eindexamen hebben gedaan. Die eis van een extra examenvak geldt niet voor de overgang van havo naar vwo.
Daarnaast geldt als landelijke regel het doubleerverbod. Dit betekent dat de school alleen een doubleerverbod mag opleggen aan een doorgestroomde leerling als dat verbod voor de overige leerlingen ook geldt.
De LKC behandelt regelmatig klachten over bevordering, doubleren en doorstromen.
Hieronder vindt u enkele belangrijke lijnen uit de adviezen van de LKC. U kunt daarbij doorklikken naar de relevante adviezen.
- De Commissie toetst klachten over bevordering terughoudend en kijkt alleen of de school de juiste procedure heeft gevolgd en of zij in redelijkheid tot de beslissing heeft kunnen komen. De Commissie oordeelt niet of een ander besluit beter zou zijn (125237, 123653, 121706).
- De professionele beoordeling van de docentenvergadering geldt als uitgangspunt. Beslissingen over bevordering behoren tot het domein van vakbekwame docenten (125237, 121706).
- Een school dient de vastgestelde overgangsnormen bekend te maken en toe te passen (123653, 125237, 108853). De Commissie gaat bij de beoordeling van de klacht uit van het vastgestelde beleid over bevordering (121706, 123653).
- De overgangsvergadering kan behalve met gehaalde cijfers ook rekening houden met studievaardigheden, werkhouding of inzicht van de leerling, de gezondheid van de leerling of met privéomstandigheden. Maar de school kan geen rekening houden met omstandigheden die pas na de bevorderingsbeslissing gedeeld worden (125798, 108869, 108910). Dat kan eventueel wel na een revisieverzoek.
- Bij de beslissing om te bevorderen is bepalend of de docenten inschatten dat een leerling klaar is voor het volgende jaar. Dat geldt ook als een leerling het moeilijk heeft gehad door privéomstandigheden. Dat kan van invloed zijn geweest op haar concentratie en schoolresultaten. Dat betekent echter nog niet dat een leerling daarom bevorderd zou moeten worden (50448).
- Als de school afwijkt van de vastgestelde bevorderingsnormen en behaalde eindcijfers ondergeschikt maakt aan docentenadviezen, is een deugdelijke en zorgvuldig gemotiveerde beslissing vereist (123488).
- Als een leerling een groei heeft laten zien, maar niet aan de overgangsnormen voldoet, en de overgangsvergadering concludeert dat de groei van de leerling onvoldoende is om in het volgende leerjaar succesvol te kunnen zijn, is de beslissing om de leerling niet te bevorderen niet onredelijk (50095).
- Ouders kunnen verzoeken om een revisievergadering. Tijdens deze vergadering heroverwegen docenten het besluit om een leerling te laten doubleren. De schoolleiding hoeft niet altijd gehoor te geven aan een verzoek voor een revisievergadering (121706, 108910, 86792) .
- Als er in een ontwikkelingsperspectief criteria over bevordering zijn vastgelegd, dan moet de school de bevorderingsbeslissing daarop herleidbaar baseren (107377).
- Bij een voorwaardelijke bevordering naar een volgend leerjaar, blijft de leerling feitelijk geplaatst in het vorige leerjaar, tot aan de voorwaarde is voldaan. Als een leerling niet aan de voorwaarde voldoet, gaat de leerling automatisch terug naar het vorige leerjaar. Er is geen sprake van een beslissing die de school op verzoek zou moeten heroverwegen (109148)
- Een school hoeft niet met terugwerkende kracht toetsen milder te beoordelen nu een matige vorm van dyslexie is vastgesteld (108415).
Deze themapagina is voor het laatst herzien in juli 2026.
Gerelateerd
Vond u deze informatie nuttig?
Let op, invullen van dit formulier is anoniem. Wij kunnen geen reactie geven.
Heeft u een vraag? Maak dan gebruik van het contactformulier